Back
หลักการเและเหตุผล

“เมืองเก่า” หมายถึง เมืองหรือบริเวณของเมืองที่มีลักษณะพิเศษเฉพาะแห่งสืบต่อมาแต่กาลก่อน หรือมีลักษณะเป็นเอกลักษณ์ของวัฒนธรรมท้องถิ่น หรือมีลักษณะจำเพาะของสมัยหนึ่งในประวัติศาสตร์มีคุณค่าทางศิลปะ โบราณคดีหรือประวัติศาสตร์ เป็นมรดกทางวัฒนธรรมอันล้ำค่าของชาติที่รัฐบาลมีนโยบายการดำเนินงานเป็นพิเศษเฉพาะพื้นที่ ภายใต้ระเบียบสำนักนายกรัฐมนตรี ว่าด้วยการอนุรักษ์และพัฒนากรุงรัตนโกสินทร์ และเมืองเก่า พ.ศ. 2546 ให้คณะกรรมการอนุรักษ์และพัฒนากรุงรัตนโกสินทร์และเมืองเก่า ทำหน้าที่วางนโยบายกำหนดพื้นที่ จัดทำแผนแม่บท แนวทาง แผนปฏิบัติการ และมาตรการต่างๆ โดยความเห็นชอบของคณะรัฐมนตรี เพื่อให้บริเวณเมืองเก่าได้รับการคุ้มครองดูแลให้การพัฒนาพื้นที่ที่ตอบสนองประโยชน์ใช้สอยในปัจจุบัน สอดคล้องควบคู่ไปกับการอนุรักษ์ และดำรงคุณค่าความเป็นมรดกทางประวัติศาสตร์และวัฒนธรรมของประเทศไว้ได้ตลอดไป

คณะกรรมการอนุรักษ์และพัฒนากรุงรัตนโกสินทร์ และเมืองเก่า ได้ประกาศเขตพื้นที่เมืองเก่าโดยความเห็นชอบของคณะรัฐมนตรี แล้วรวม 23 เมือง ได้แก่ เมืองเก่าน่าน เมืองเก่าลำพูน เมืองเก่าเชียงใหม่ เมืองเก่าลำปาง เมืองเก่ากำแพงเพชร เมืองเก่าลพบุรี เมืองเก่าพิมาย เมืองเก่านครศรีธรรมราช เมืองเก่าสงขลา เมืองเก่าแพร่ เมืองเก่าเพชรบุรี เมืองเก่าจันทบุรี เมืองเก่าปัตตานี เมืองเก่าเชียงราย เมืองเก่าสุพรรณบุรี เมืองเก่าระยอง เมืองเก่าบุรีรัมย์ เมืองเก่าตะกั่วป่า เมืองเก่าพะเยา เมืองเก่าตาก เมืองเก่านครราชสีมา เมืองเก่าสกลนคร และเมืองเก่าสตูล และคณะกรรมการอนุรักษ์และพัฒนากรุงรัตนโกสินทร์ และเมืองเก่า ในการประชุมครั้งที่ 1/2560 เมื่อวันที่ 5 มกราคม 2560 เห็นชอบขอบเขตพื้นที่เมืองเก่าและกรอบแนวทางการอนุรักษ์และพัฒนาเมืองเก่า เพื่อนำเสนอคณะรัฐมนตรีต่อไป 4 เมือง ได้แก่ เมืองเก่าราชบุรี เมืองเก่าสุรินทร์ เมืองเก่าภูเก็ต และเมืองเก่าระนอง

ในปีงบประมาณ พ.ศ. 2559 คณะอนุกรรมการอนุรักษ์และพัฒนาเมืองเก่าตะกั่วป่า ได้มอบหมายให้สำนักงานเทศบาลเมืองตะกั่วป่า ดำเนินการว่าจ้างที่ปรึกษาเพื่อสำรวจและออกแบบแผนแม่บท (Master Plan) ด้วยกระบวนการมีส่วนร่วมเพื่ออนุรักษ์และพัฒนาเมืองเก่าตะกั่วป่า โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาจัดทำแผนแม่บทและผังแม่บทการอนุรักษ์และพัฒนาเมืองเก่าตะกั่วป่า และเพื่อกำหนดแนวทางการทำแผนพัฒนาและปรับปรุงฟื้นฟูเมืองตะกั่วป่าพร้อมประมาณการงบประมาณตามแผนพัฒนาฯ ไปในคราวเดียวกัน ทำให้การจัดทำแผนแม่บท และผังแม่บทการอนุรักษ์และพัฒนาเมืองเก่าที่คณะอนุกรรมการอนุรักษ์ และพัฒนากรุงรัตนโกสินทร์และเมืองเก่ากำหนด เนื่องจากเทศบาลเมืองตะกั่วป่าต้องดำเนินการศึกษาเพื่อกำหนดแนวทางการทำแผนพัฒนาและปรับปรุงฟื้นฟูเมืองตะกั่วป่า พร้อมประมาณการงบประมาณตามแผนพัฒนาฯ ควบคู่กันไปด้วย ประกอบกับยังมีพื้นที่ต่อเนื่องและพื้นที่ที่เกี่ยวเนื่องที่ควรต้องมีการศึกษาเพิ่มเติม เนื่องจากมีความสัมพันธ์เชื่อมโยงกับพื้นที่หลัก อีกทั้งควรมีแผนปฏิบัติการฯ ที่ให้ภาคส่วนที่เกี่ยวข้องสามารถปฏิบัติได้อย่างเป็นรูปธรรม ดังนั้น เพื่อให้การอนุรักษ์และพัฒนาเมืองเก่าตะกั่วป่า ดำเนินการไปในทิศทางเดียวกัน สำนักงานทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมเมืองเก่าตะกั่วป่า จึงเห็นสมควรจัดทำแผนแม่บทและผังแม่บทการอนุรักษ์และพัฒนาบริเวณเมืองเก่าตะกั่วป่า ที่ผ่านกระบวนการมีส่วนร่วมจากผู้ที่เกี่ยวข้องทุกภาคส่วน โดยเฉพาะชุมชนในพื้นที่เพื่อให้แผนแม่บทและผังแม่บทฯ เป็นแนวทางการดำเนินงานที่สามารถนำไปปฏิบัติได้จริงอย่างประสิทธิภาพ ส่งผลให้บริเวณเมืองเก่าตะกั่วปาได้รับการอนุรักษ์และพัฒนาที่เหมาะสมและยังประโยชน์ทั้งการท่องเที่ยว เศรษฐกิจและสังคมแต่ชุมชนและประเทศได้อย่างยั่งยืน

วัตถุประสงค์

เพื่อจัดทำแผนแม่บท แนวทาง แผนปฏิบัติ และมาตรการต่างๆ ในการอนุรักษ์และพัฒนาบริเวณเมืองเก่าตะกั่วป่าโดยการมีส่วนร่วม เพื่อใช้เป็นกรอบแนวทางการอนุรักษ์และพัฒนาของทุกภาคส่วนในพื้นที่

เป้าหมาย

ผลผลิต : 1) แผนแม่บทและผังแม่บทการอนุรักษาและพัฒนาบริเวณเมืองเก่าตะกั่วป่า

             2) แผนปฏิบัติการในการอนุรักษ์ และพัฒนาเมืองเก่าตะกั่วป่าอย่างบูรณาการ

ผลลัพธ์ : เมืองเก่าตะกั่วป่า ได้รับการอนุรักษ์และพัฒนาอย่างเหมาะสม สามารถดำรงคุณค่าความเป็นมรดกทางวัฒนธรรมที่สำคัญของชาติไว้ได้ พร้อมไปกับการใช้ประโยชน์อย่างยั่งยืน เพื่อคงไว้ซึ่งความสมดุลของระบบนิเวศเมือง และประโยชน์สุขของประชาชน

พื้นที่ศึกษา

 

พื้นที่ศึกษาโครงการจัดทำแผนแม่บทการอนุรักษ์และพัฒนาบริเวณเมืองเก่าตะกั่วป่า ครอบคลุมพื้นที่เมืองเก่าตะกั่วป่า ตามประกาศคณะกรรมการอนุรักษ์และพัฒนากรุงรัตนโกสินทร์และเมืองเก่า เรื่อง ประกาศเขตพื้นที่เมืองเก่าตะกั่วป่า ลงวันที่ 26 พฤษภาคม พ.ศ. 2558

ขอบเขตการดำเนินงาน

1. ศึกษา ค้นคว้า รวบรวม วิเคราะห์ วิจัย และนำเสนอหลักฐานข้อมูลเอกสารทั้งที่เป็นข้อมูล   ปฐมภูมิ ทุติยภูมิ ภาคสนามในด้านต่างๆ

2. วิเคราะห์และประเมินคุณลักษณะ คุณค่าที่มีความสำคัญ มีเอกลักษณ์โดดเด่นของพื้นที่ศึกษา และศักยภาพของเมืองเก่าตะกั่วป่า เพิ่มเติมจากที่เทศบาลเมืองตะกั่วป่ายังไม่ได้ดำเนินการและประเมินคุณลักษณะไว้

3. ศึกษา ทบทวน สำรวจ วิเคราะห์ ประเมินคุณค่าแหล่งมรดกทางวัฒนธรรมและธรรมชาติ      และจัดทำแผนที่มรดกทางวัฒนธรรมเมืองเก่าตะกั่วป่า ที่ครอบคลุมด้านประวัติศาสตร์ ลักษณะและรายละเอียดโบราณสถาน อาคาร แหล่งศิลปกรรม แหล่งธรรมชาติ และมรดกทางวัฒนธรรมที่จับต้องได้ และจับต้องไม่ได้ ความแท้ดั้งเดิม ภัยคุกคาม สถานภาพของแหล่งมรดกทางวัฒนธรรม และแนวทางการอนุรักษ์และพัฒนา โดยใช้ระบบสารสนเทศทางภูมิศาสตร์ (GIS)

4. จัดทำแผนแม่บทและผังแม่บทการอนุรักษ์และพัฒนาบริเวณเมืองเก่าตะกั่วป่า โดยให้ทำการรวบรวมข้อมูลที่ได้จากการศึกษา ค้นคว้า วิเคราะห์ วิจัย นำมาประเมินผลผนวกกับข้อมูลในส่วนที่เทศบาลเมืองตะกั่วป่าได้ศึกษาไว้แล้วให้กลมกลืน

5. จัดทำกิจกรรมพัฒนาองค์ความรู้ ประชาสัมพันธ์และส่งเสริมการมีส่วนร่วมของทุกภาคส่วนที่เกี่ยวข้อง

6. จัดทำแผนปฏิบัติการในการอนุรักษ์และพัฒนาเมืองเก่าตะกั่วป่าอย่างบูรณาการ ร่วมกับการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรม โดยให้นำข้อมูลจากการศึกษาจัดทำแผนแม่บท และผังแม่บทการอนุรักษ์และพัฒนาบริเวณเมืองเก่าตะกั่วป่ามาบูรณาการกับแผนงานต่างๆ ตามนโยบายของภาครัฐ เพื่อให้เกิดการนำแผนไปสู่การปฏิบัติจริง

7. ทดลองจัดกิจกรรมการท่องเที่ยวทางวัฒนธรรม เพื่อทดสอบประสิทธิภาพของแผนปฏิบัติการฯ เชื่อมโยงการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมในพื้นที่เมืองเก่าตะกั่วป่า

ระยะเวลาการดำเนินงาน

กำหนดระยะเวลาดำเนินงาน จำนวน 270 วัน