Back

หลักการและเหตุผล

คณะกรรมการนโยบายที่ดินแห่งชาติ (คทช.) ตามระเบียบสำนักนายกรัฐมนตรี ว่าด้วยคณะกรรมการ นโยบายที่ดินแห่งชาติ พ.ศ.2557 มีอำนาจหน้าที่ตามระเบียบฯ ข้อ 8 (1) จัดทำนโยบายและแผนการบริหารจัดการที่ดินและทรัพยากรดินของประเทศเสนอต่อคณะรัฐมนตรีเพื่อพิจารณาอนุมัติ ได้มีมติในคราวประชุมครั้งที่ 1/2557 เมื่อวันที่ 7 พฤศจิกายน 2557 เห็นชอบในหลักการ ร่าง ยุทธศาสตร์การบริหารจัดการที่ดินและทรัพยากรดินของประเทศ เพื่อใช้เป็นกรอบในการจัดทำนโยบายและแผนการบริหารจัดการที่ดินและทรัพยากรดินของประเทศ ได้แก่ ยุทธศาสตร์ที่ 1 ด้านการรักษาความสมดุลทางธรรมชาติ การอนุรักษ์ที่ดินและทรัพยากรดินอย่างยั่งยืน ยุทธศาสตร์ที่ 2 ด้านการใช้ที่ดินและทรัพยากรดินเพื่อให้เกิดประโยชน์สูงสุด ยุทธศาสตร์ที่ 3 ด้านการจัดที่ดินให้ประชาชนผู้ด้อยโอกาสอย่างทั่วถึงและเป็นธรรม และยุทธศาสตร์ที่ 4 ด้านการบริหารจัดการที่ดินและทรัพยากรดิน โดยในระยะแรก มุ่งเน้นการดำเนินงานในยุทธศาสตร์ที่ 3 ด้านการจัดที่ดินให้แก่ผู้ยากไร้ที่ไม่มีที่ดินทำกิน เพื่อให้สอดคล้องกับนโยบายเร่งด่วนของรัฐบาลในการแก้ไขปัญหาความเดือดร้อนของประชาชน และมีมติให้ฝ่ายเลขานุการ คทช. ทบทวน (ร่าง) ยุทธศาสตร์ฯ ให้ครอบคลุมทุกมิติ ทั้งด้านเศรษฐกิจ สังคม สิ่งแวดล้อม และความมั่นคงของประเทศ ก่อนนำเสนอ คทช. และคณะรัฐมนตรี พิจารณาอนุมัติ

กองบริหารจัดการที่ดิน ในฐานะฝ่ายเลขานุการ คทช. ได้มีการจัดทำ ทบทวน ปรับปรุง แก้ไข (ร่าง) นโยบายและแผนการบริหารจัดการที่ดินและทรัพยากรดินของประเทศ (พ.ศ.2560-2579) ตามมติ คทช. ครั้งที่ 1/2557 เมื่อวันที่ 7 พฤศจิกายน 2557 และรับฟังความคิดเห็นและข้อเสนอแนะจากกลุ่มเป้าหมาย ที่เกี่ยวข้องด้านที่ดินและทรัพยากรดินมาอย่างต่อเนื่อง เพื่อร่วมกันกำหนดทิศทาง ข้อคิดเห็น และข้อเสนอแนะ ร่วมกันในการดูแลรักษา การใช้ประโยชน์ในที่ดินและทรัพยากรดินของประเทศ ทั้งนี้ (ร่าง) นโยบายและแผนฯ ได้ผ่านการพิจารณาให้ความเห็นชอบจาก คทช. ในคราวประชุม ครั้งที่ 1/2560 เมื่อวันที่ 6 กุมภาพันธ์ 2560 และในปีงบประมาณ พ.ศ. 2560 ฝ่ายเลขานุการ คทช. ได้มีการดำเนินการจัดทำแผนการบริหารจัดการที่ดินและทรัพยากรดินของประเทศ (พ.ศ.2560-2564) และแผนปฏิบัติการบริหารจัดการที่ดินและทรัพยากรดิน ระยะเร่งด่วน เพื่อให้นโยบายได้เกิดการขับเคลื่อนไปสู่การปฏิบัติในลักษณะบูรณาการ โดยผ่านกระบวนการ  มีส่วนร่วมจากภาคีผู้มีส่วนได้เสียที่เกี่ยวข้อง รวมทั้งเพื่อสร้างการรับรู้ของสาธารณะต่อนโยบายและแผนฯ

ทั้งนี้ เพื่อให้แผนการบริหารจัดการที่ดินและทรัพยากรดินของประเทศ (พ.ศ.2560-2564) สามารถ ขับเคลื่อนได้อย่างมีประสิทธิภาพ รวมถึงหน่วยงานที่เกี่ยวข้องด้านที่ดินและทรัพยากรดินมีความเข้าใจ รับรู้ ต่อแผนการบริหารจัดการที่ดินและทรัพยากรดินของประเทศ (พ.ศ.2560-2564) และสามารถนำแผนฯ ไปสู่การปฏิบัติได้อย่างเป็นรูปธรรม และสอดคล้องกับยุทธศาสตร์ระดับพื้นที่ เช่น ยุทธศาสตร์จังหวัด ยุทธศาสตร์ กลุ่มจังหวัด ยุทธศาสตร์การพัฒนาภาค อันจะทำให้การบริหารจัดการที่ดินและทรัพยากรดินในภาพรวมของประเทศเกิดประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น และสามารถบรรลุผลสัมฤทธิ์ได้อย่างแท้จริง ดังนั้น กองบริหารจัดการที่ดิน ในฐานะฝ่ายเลขานุการ คทช. จึงมีการดำเนินการ “โครงการส่งเสริมศักยภาพการขับเคลื่อนแผนการบริหารจัดการที่ดินและทรัพยากรดินของประเทศ (พ.ศ.2560-2564)” เพื่อเผยแพร่ สร้างการรับรู้ และทำความเข้าใจต่อแผนการบริหารจัดการที่ดินและทรัพยากรดินของประเทศ (พ.ศ.2560-2564) ไปสู่การปฏิบัติได้อย่างเป็นรูปธรรม รวมทั้ง เพื่อส่งเสริมศักยภาพในการขับเคลื่อนให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องด้านที่ดินและทรัพยากรดิน ได้นำยุทธศาสตร์และแนวทางการดำเนินงาน ภายใต้แผนฯ ไปสู่การปฏิบัติได้อย่างสอดคล้องและเป็นไปในทิศทางเดียวกัน เพื่อบรรลุสู่เป้าหมายของนโยบายและแผนการบริหารจัดการที่ดินและทรัพยากรดินของประเทศ (พ.ศ.2560-2579) ซึ่งเป็นกรอบแผนระยะยาว 20 ปี คือ การบริหารจัดการที่ดินและทรัพยากรดินของประเทศเกิดประโยชน์สูงสุด สมดุล เป็นธรรม และยั่งยืน ทั้งในด้านเศรษฐกิจ สังคม วัฒนธรรม สิ่งแวดล้อม และความมั่นคงของประเทศ

บริษัท เทสโก้ จำกัด ได้รับการว่าจ้างจากสำนักงานนโยบายและแผนทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ให้ดำเนินโครงการส่งเสริมศักยภาพการขับเคลื่อนแผนการบริหารจัดการที่ดินและทรัพยากรดินของประเทศ (พ.ศ.2560-2564) ตามสัญญาเลขที่ 24/2561 ลงวันที่ 8 กุมภาพันธ์ 2561

วัตถุประสงค์

1)   เพื่อเผยแพร่ สร้างการรับรู้ และทำความเข้าใจ ต่อแผนการบริหารจัดการที่ดินและทรัพยากรดินของประเทศ (พ.ศ.2560-2564) และกำหนดแนวทางการขับเคลื่อนแผนการบริหารจัดการที่ดินและทรัพยากรดินไปสู่การปฏิบัติของหน่วยงานที่เกี่ยวข้องให้สอดคล้องและเป็นไปในทิศทางเดียวกัน

2)   เพื่อส่งเสริมศักยภาพในการขับเคลื่อนให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องด้านที่ดินและทรัพยากรดินในระดับ จังหวัด ได้นำยุทธศาสตร์และแนวทางการดำเนินงาน ภายใต้แผนการบริหารจัดการที่ดินและทรัพยากรดินของประเทศ (พ.ศ.2560-2564) ไปดำเนินงานให้เกิดผลในทางปฏิบัติ เพื่อบรรลุวัตถุประสงค์ เป้าหมาย และตัวชี้วัดที่กำหนดไว้

เป้าหมาย

1) กรอบแผนปฏิบัติการเพื่อการบริหารจัดการที่ดินและทรัพยากรดิน ในระดับจังหวัด

2) คู่มือ แนวทางการขับเคลื่อนการบริหารจัดการที่ดินและทรัพยากรดิน

3) เอกสารผลการดำเนินงานการส่งเสริมศักยภาพในการขับเคลื่อนยุทธศาสตร์และแนวทางการดำเนินงาน ภายใต้แผนการบริหารจัดการที่ดินและทรัพยากรดินของประเทศ (พ.ศ.2560-2564) (จังหวัดนำร่อง)

ขอบเขตการดำเนินงาน

1) เสนอแนวคิด วิธีการศึกษา ขอบเขต รูปแบบ ขั้นตอนการดำเนินงาน ระยะเวลา แผนการดำเนินงานการจัดประชุมต่างๆ โดยละเอียด โดยระบุผู้รับผิดชอบอย่างชัดเจน

2) ศึกษา ทบทวน และสังเคราะห์ ข้อมูลสาระสำคัญของ (ร่าง) นโยบายแผนการบริหารจัดการที่ดินและทรัพยากรดินของประเทศ (พ.ศ.2560-2579) ที่ผ่านความเห็นชอบจากคณะกรรมการนโยบายที่ดินแห่งชาติ (ร่าง) แผนการบริหารจัดการที่ดินและทรัพยากรดินของประเทศ (พ.ศ.2560-2564) รวมถึงนโยบายและแผนอื่นๆ ที่เกี่ยวข้อง ทั้งในระดับประเทศ ระดับจังหวัด และระดับหน่วยงาน เพื่อใช้ในการวางกรอบกำหนดแนวทาง  การดำเนินงาน รูปแบบ รวมถึงวิธีการขับเคลื่อนแผนการบริหารจัดการที่ดินและทรัพยากรดินของประเทศ (พ.ศ.2560-2564) ไปสู่การปฏิบัติอย่างเป็นรูปธรรม

3) ออกแบบและจัดทำ (ร่าง) กรอบแผนปฏิบัติการเพื่อการบริหารจัดการที่ดินและทรัพยากรดินในระดับจังหวัด ให้ครอบคลุมทุกยุทธศาสตร์และแนวทางการดำเนินงาน ภายใต้แผนการบริหารจัดการที่ดินและทรัพยากรดินของประเทศ (พ.ศ.2560-2564)

4) ออกแบบและจัดทำ (ร่าง) คู่มือแนวทางการขับเคลื่อนการบริหารจัดการที่ดินและทรัพยากรดิน โดยให้มีความเชื่อมโยงกับวัตถุประสงค์ เป้าประสงค์ และตัวชี้วัดภายใต้แผนการบริหารจัดการที่ดินและทรัพยากรดินของประเทศ (พ.ศ.2560-2564)

5) จัดประชุมเชิงปฏิบัติการร่วมกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้องด้านที่ดินและทรัพยากรดิน ในระดับภูมิภาค (4 ภาค) ภาคละไม่น้อยกว่า 50 คน เพื่อ

       5.1)  เผยแพร่ ประชาสัมพันธ์ สร้างการรับรู้ และความเข้าใจ ต่อ (ร่าง) นโยบายและแผนการบริหารจัดการที่ดินและทรัพยากรดินของประเทศ (พ.ศ.2560-2579) ที่ผ่านความเห็นชอบจากคณะกรรมการ นโยบายที่ดินแห่งชาติ รวมถึง (ร่าง) แผนการบริหารจัดการที่ดินและทรัพยากรดินของประเทศ (พ.ศ.2560-2564)

       5.2)  นำเสนอแบบ (ร่าง) กรอบแผนปฏิบัติการเพื่อการบริหารจัดการที่ดินและทรัพยากรดินในระดับจังหวัด (ผลการศึกษาข้อ 3) พร้อมรายละเอียดข้อมูลที่เกี่ยวข้อง ให้กับหน่วยงานในระดับจังหวัดรับทราบ เพื่อเป็นข้อมูลประกอบการดำเนินการจัดทำ (ร่าง) กรอบแผนปฏิบัติการเพื่อการบริหารจัดการที่ดินและทรัพยากรดิน ในระดับจังหวัด ของแต่ละจังหวัด

       5.3)  รับฟังความคิดเห็น ต่อ (ร่าง) คู่มือแนวทางการขับเคลื่อนการบริหารจัดการที่ดินและทรัพยากรดิน (ผลการศึกษาข้อ 4) พร้อมทั้งรับฟังปัจจัยที่ส่งผลต่อความสำเร็จในการขับเคลื่อนการดำเนินการ เช่น ความพร้อม ความต้องการของหน่วยงาน ปัญหา อุปสรรค และแนวทางการแก้ไขปัญหา

6) กำหนดพื้นที่ที่จะใช้เป็นจังหวัดนำร่องในการส่งเสริมศักยภาพการขับเคลื่อนยุทธศาสตร์และ  แนวทางการดำเนินงาน ภายใต้แผนการบริหารจัดการที่ดินและทรัพยากรดินของประเทศ (พ.ศ.2560-2564) จำนวนอย่างน้อย 1 จังหวัด พร้อมเสนอเกณฑ์การคัดเลือก โดยจังหวัดนำร่องจะต้องสามารถเป็นตัวแทนพื้นที่ที่ครอบคลุมประเด็นปัญหาเรื่องที่ดินและทรัพยากรดินที่หลากหลายทุกมิติ ทั้งมิติด้านเศรษฐกิจ สังคม และสิ่งแวดล้อม รวมถึงความพร้อมในการดำเนินงานของหน่วยงานในพื้นที่

7) รวบรวมผลที่ได้จากการประชุม (ข้อ 5) มาดำเนินการวิเคราะห์ สังเคราะห์ ตามหลักวิชาการที่เป็นที่ยอมรับ เพื่อปรับปรุง (ร่าง) กรอบแผนปฏิบัติการเพื่อการบริหารจัดการที่ดินและทรัพยากรดินในระดับจังหวัด และ (ร่าง) คู่มือแนวทางการขับเคลื่อนการบริหารจัดการที่ดินและทรัพยากรดิน ให้เกิดความครบถ้วนและสมบูรณ์มากยิ่งขึ้น

8) ดำเนินการส่งเสริมศักยภาพในการขับเคลื่อนยุทธศาสตร์และแนวทางการดำเนินงาน ภายใต้แผนการบริหารจัดการที่ดินและทรัพยากรดินของประเทศ (พ.ศ.2560-2564) ในจังหวัดนำร่อง โดยนำ (ร่าง) คู่มือแนวทางการขับเคลื่อนการบริหารจัดการที่ดินและทรัพยากรดิน (ข้อ 7) มาร่วมเป็นกรอบในการดำเนินงาน โดยมีรายละเอียดการดำเนินงาน ดังนี้

      8.1)  ศึกษาข้อมูลเชิงลึก รายละเอียดของพื้นที่นำร่อง ได้แก่ สถานการณ์ด้านที่ดินและทรัพยากรดินของพื้นที่ สภาพปัญหา นโยบายในพื้นที่ และอื่นๆ ที่เกี่ยวข้อง

      8.2)  จัดประชุมเชิงปฏิบัติการในจังหวัดนำร่อง โดยมีผู้เข้าร่วมประชุมไม่น้อยกว่า 40 คน    เพื่อประเมินศักยภาพ วิเคราะห์ปัจจัยแวดล้อมภายในและภายนอกของพื้นที่ การประเมินช่องว่าง อุปสรรค ปัจจัยความสำเร็จ การแก้ไขปัญหา และแนวทางในการแก้ไขปัญหา

      8.3)  ดำเนินการจัดทำรายละเอียดการขับเคลื่อนยุทธศาสตร์และแนวทางการดำเนินงาน ภายใต้ แผนการบริหารจัดการที่ดินและทรัพยากรดินของประเทศ (พ.ศ.2560-2564) ซึ่งต้องมีรายละเอียดครอบคลุม ดังนี้

               - หลักการและเหตุผล เป้าหมาย ทิศทาง แนวทางการดำเนินงานด้านที่ดินและทรัพยากรดินในจังหวัด ที่สอดคล้องกับแผนการบริหารจัดการที่ดินและทรัพยากรดินของประเทศ (พ.ศ.2560-2564)

               - ความเชื่อมโยงของนโยบาย ยุทธศาสตร์ และแผนที่เกี่ยวข้อง ในจังหวัด

               - ข้อมูลพื้นฐานในจังหวัด

               - สถานการณ์และประเด็นปัญหาด้านที่ดินและทรัพยากรดินในจังหวัด

               - การจัดลำดับความสำคัญของปัญหาด้านที่ดินและทรัพยากรดินในจังหวัด

               - การวิเคราะห์ปัจจัยด้านที่ดินและทรัพยากรดินในจังหวัด

               - กลยุทธ์ มาตรการ ผลผลิต ตัวชี้วัดของจังหวัด

               - แผนงานและโครงการ / กิจกรรมของจังหวัด

               - กลไกการผลักดันการดำเนินงานและการติดตามประเมินผลในการดำเนินงาน

      8.4)  จัดประชุมเชิงปฏิบัติการในจังหวัดนำร่อง เพื่อระดมและรับฟังความคิดเห็นจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้องในระดับจังหวัด ต่อ ผลการดำเนินงานการส่งเสริมศักยภาพในการขับเคลื่อนยุทธศาสตร์และแนวทาง การดำเนินงานภายใต้แผนการบริหารจัดการที่ดินและทรัพยากรดินของประเทศ (พ.ศ.2560-2564) ในระดับจังหวัด (จังหวัดนำร่อง) โดยมีผู้เข้าร่วมประชุมไม่น้อยกว่า 40 คน

9) จัดประชุมสัมมนาในส่วนกลาง เพื่อระดมและรับฟังความคิดเห็นจากภาคส่วนที่เกี่ยวข้องต่อ (ร่าง) กรอบแผนปฏิบัติการเพื่อการบริหารจัดการที่ดินและทรัพยากรดิน ในระดับจังหวัด (ร่าง) คู่มือ แนวทาง การขับเคลื่อนการบริหารจัดการที่ดินและทรัพยากรดิน และ (ร่าง) ผลการดำเนินงานการส่งเสริมศักยภาพ   ในการขับเคลื่อนยุทธศาสตร์และแนวทางการดำเนินงาน ภายใต้แผนการบริหารจัดการที่ดินและทรัพยากรดินของประเทศ (พ.ศ.2560-2564) (จังหวัดนำร่อง) จำนวน 1 ครั้ง โดยมีผู้เข้าร่วมประชุมไม่น้อยกว่า 120 คน

10) ประมวลความคิดเห็นและข้อเสนอแนะที่ได้จากการประชุมตามข้อ 9 เพื่อนำมาปรับปรุง (ร่าง) กรอบแผนปฏิบัติการเพื่อการบริหารจัดการที่ดินและทรัพยากรดิน ในระดับจังหวัด (ร่าง) คู่มือ แนวทางการขับเคลื่อนการบริหารจัดการที่ดินและทรัพยากรดิน และ (ร่าง) ผลการดำเนินงานการส่งเสริมศักยภาพในการขับเคลื่อนยุทธศาสตร์และแนวทางการดำเนินงาน ภายใต้แผนการบริหารจัดการที่ดินและทรัพยากรดินของประเทศ (พ.ศ.2560-2564) (1 จังหวัดนำร่อง) โดยปรับแก้ตามข้อคิดเห็นและข้อเสนอแนะของที่ประชุมและสำนักงานนโยบายและแผนทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม เพื่อให้เกิดความครบถ้วนและสมบูรณ์